दार्चुला । बैतडीको प्रसिद्ध देहिमाडौँ मेलामा पशुबलिका क्रममा राँगामाथि गरिएको व्यवहारलाई लिएर सामाजिक सञ्जालमा टिप्पणी गरेपछि सांसद आशिका तामाङ विवादमा तानिनुभएको छ। बैतडीवासीलाई ‘ढुङ्गे युगका नागरिक’ को संज्ञा दिँदै उहाँले फेसबुकमा व्यक्त गरेको धारणाप्रति स्थानीय नागरिक तथा युवाहरूले आपत्ति जनाएका छन्।

पशुबलिसहित जात्रा तथा मेला आयोजना हुने स्थानमा बलिप्रथाको विषय चर्चामा रहेका बेला तामाङको अभिव्यक्तिले धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक परम्परा र पशु अधिकारसम्बन्धी बहसलाई थप चर्काएको छ। उहाँको अभिव्यक्तिप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै सामाजिक सञ्जालमा विभिन्न प्रतिक्रिया सार्वजनिक भइरहेका छन्।

सांसद तामाङले आफ्नो फेसबुक पेजमा देहिमाडौँ मेलाको दृश्य देखेपछि बैतडीवासी अझै ‘ढुङ्गे युगमा’ रहेको अनुभूति भएको उल्लेख गर्नुभएको छ। मेलामा राँगालाई भीडमा लखेटेर तरबार प्रहार गरी ढालिएको दृश्यप्रति आपत्ति जनाउँदै उहाँले राज्यको प्रशासनिक उपस्थिति र नियमन प्रभावकारी नभएको आशय व्यक्त गर्नुभएको छ।

उहाँले पशु ढुवानीको अनुगमन, बलि दिइने स्थानमा सीसीटीभी जडान तथा पशुसम्बन्धी कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुनुपर्ने धारणा पनि राख्नुभएको छ। नयाँ सरकार गठनपछि चाडपर्वअघि नै यस्ता विषयमा आवश्यक कदम चालिने अपेक्षा गरे पनि त्यसअनुसार काम नभएको उहाँको भनाइ छ।

तर, पशु अधिकार र बलिप्रथाको नियमनबारे प्रश्न उठाउने क्रममा सम्पूर्ण बैतडीवासीलाई ‘ढुङ्गे युगका नागरिक’ भनेर सम्बोधन गरिएको भन्दै स्थानीयले असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। धार्मिक वा सांस्कृतिक परम्पराको आलोचना गर्दा सम्बन्धित क्षेत्रका नागरिकको मानमर्दन हुने गरी अभिव्यक्ति दिनु उचित नभएको उनीहरूको भनाइ छ।

सामाजिक सञ्जालमा केही युवाहरूले सांसदको अभिव्यक्तिलाई हिन्दु धार्मिक आस्था तथा स्थानीय संस्कृतिमाथिको अपमानका रूपमा व्याख्या गर्दै विरोध जनाएका छन्। बैतडी मात्र नभई समग्र सुदूरपश्चिमको पहिचान र परम्परालाई होच्याउने गरी अभिव्यक्ति आएको उनीहरूको आरोप छ।

पशु अधिकार र परम्पराबीचको बहस

बलिप्रथालाई लिएर समाजमा फरक–फरक धारणा रहँदै आएका छन्। एक पक्षले यसलाई धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक परम्पराको निरन्तरताका रूपमा हेर्ने गरेको छ भने अर्को पक्षले पशु अधिकार, मानवीय व्यवहार र पशु कल्याणका दृष्टिले यसको नियमन आवश्यक रहेको बताउँदै आएको छ।

पशुबलिका क्रममा पशुमाथि गरिने व्यवहार, पशु ढुवानीको अवस्था र सम्बन्धित कानुनको कार्यान्वयनबारे प्रश्न उठ्नु पशु कल्याणसँग जोडिएको विषय हो। यद्यपि, यस्ता विषयमा बहस गर्दा स्थानीय समुदायको धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक संवेदनशीलतालाई समेत ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।

सांसद तामाङको अभिव्यक्तिपछि उत्पन्न विवादले पशुबलिको व्यवस्थापनसँगै सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिहरूले प्रयोग गर्ने भाषाशैली र त्यसको सामाजिक प्रभावबारे पनि प्रश्न उठाएको छ। पशु अधिकार संरक्षणको माग राख्नु र कुनै क्षेत्रका सम्पूर्ण नागरिकलाई अपमानजनक विशेषणले सम्बोधन गर्नु फरक विषय भएको भन्दै आलोचना भइरहेको छ।

विवादका बीच पशु अधिकारको संरक्षण, धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्पराको सम्मान र सामाजिक सद्भाव कायम राख्ने विषयलाई संवादमार्फत अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। यस विषयमा सांसद तामाङको थप स्पष्टीकरण तथा सम्बन्धित पक्षको औपचारिक प्रतिक्रिया भने प्राप्त भएको छैन।