मोहन विष्ट, दार्चुला । दार्चुलाको विकट हिमाली भूभागमा अवस्थित तिंकर, छाङरु, नाम्पा हिमाल तथा अपि बेस क्याम्प क्षेत्र प्राकृतिक सौन्दर्य, धार्मिक महत्व र साहसिक पर्यटनको अपार सम्भावना बोकेका गन्तव्य हुन् ।

२०७० सालको विनाशकारी बाढी आउनुअघि नै मैले यस क्षेत्रको महत्व विदेशी पर्यटकसमक्ष प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरेको थिएँ। त्यतिबेला यी क्षेत्रहरू धेरैको ध्यानमा नपरे पनि यहाँको हिमाली दृश्य, मौलिक संस्कृति, दुर्लभ भूगोल तथा कैलाशसँग जोडिएको सम्भावनाले भविष्यमा अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन गन्तव्य बन्न सक्ने विश्वास थियो।

विशेषगरी तिंकरमाथिको करिब ५४०० मिटर उचाइबाट कैलाश पर्वत दर्शन गर्न सकिने सम्भावित स्थानहरूले यस क्षेत्रलाई अझ विशिष्ट बनाएको छ। यस्ता स्थानहरूको वैज्ञानिक अध्ययन, नक्सांकन, प्रचार–प्रसार तथा आधारभूत पूर्वाधार विकास गर्न सकिएमा ब्याँस गाउँपालिकालाई धार्मिक तथा हिमाली पर्यटनको महत्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा स्थापित गर्न सकिन्छ।

हाल नेपाली सेनाले निर्माण गरिरहेको तिंकर सडक क्रमशः अगाडि बढ्दै जाँदा यस क्षेत्रको पहुँच विस्तार हुँदै गएको छ। सडकसँगै पदमार्ग, विश्रामस्थल, सञ्चार सेवा, पर्यटक सूचना केन्द्र, सुरक्षा व्यवस्था तथा स्थानीय संस्कृति संरक्षणमा ध्यान दिन सकिएमा स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकको आकर्षण उल्लेखनीय रूपमा बढ्न सक्छ।

ब्याँस क्षेत्र केवल हिमालको दृश्यमा सीमित छैन। यहाँको मौलिक संस्कृति, परम्परा, जीवनशैली तथा सीमावर्ती भूगोल आफैंमा विशेष पहिचान बोकेको सम्पदा हुन्। अपि–नाम्पा क्षेत्रको प्राकृतिक सौन्दर्य, तिंकर भञ्ज्याङको ऐतिहासिक महत्व तथा कैलाश दर्शनको आध्यात्मिक आकर्षणलाई एकीकृत रूपमा विकास गर्न सकिएमा यसले स्थानीय रोजगारी, होटल व्यवसाय, कृषि उत्पादन तथा समग्र आर्थिक गतिविधिमा सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ।

वर्षौँअघि देखिएको त्यो सम्भावना आज विस्तारै वास्तविकतामा रूपान्तरण हुँदै गएको अनुभूति भइरहेको छ। अब आवश्यकता भनेको राज्य, स्थानीय तह, सरोकारवाला निकाय तथा स्थानीय समुदायबीच प्रभावकारी समन्वय गर्दै योजनाबद्ध विकास गर्नु हो। उचित लगानी, दीर्घकालीन योजना तथा प्रभावकारी प्रचार–प्रसार गर्न सकिएमा तिंकर–कैलाश दर्शन क्षेत्र भविष्यमा नेपालकै महत्वपूर्ण हिमाली पर्यटन गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुने निश्चित छ।